Rozpoznanie tych objawów i podjęcie odpowiednich działań w odpowiednim czasie ma fundamentalne znaczenie dla ochrony ogólnego dobrego samopoczucia.
Spis treści
Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w 2021 r. ponad 359 milionów ludzi na całym świecie cierpiało na zaburzenia lękowe, co stanowi 4,4% światowej populacji . Zaburzenie to wpływa zarówno na zdrowie psychiczne, jak i fizyczne, ale często pozostaje niezauważone, ponieważ jego objawy są błędnie mylone z objawami innych chorób.
Eksperci są zgodni, że istnieje wiele fizycznych, emocjonalnych i behawioralnych objawów wskazujących na lęk. Proponują również strategie jego wykrywania i wczesnego dostępu do odpowiednich interwencji.
Lęk jest fizjologiczną i emocjonalną reakcją na sytuacje postrzegane jako zagrażające, nawet jeśli nie ma rzeczywistego zagrożenia. Narodowy Instytut Zdrowia Psychicznego (NIMH) i Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wyjaśniają, że podczas gdy stres jest reakcją na przyczyny zewnętrzne i ma zazwyczaj charakter tymczasowy, niepokój może pojawić się i utrzymywać bez wyraźnej przyczyny.
Może to wpływać na takie funkcje organizmu, jak sen, trawienie i układ odpornościowy. W przeciwieństwie do codziennego stresu, niepokój może pojawić się nawet bez konkretnego wydarzenia, które go wywołuje.
Czynniki ryzyka i częstość występowania
Częstość występowania zaburzeń lękowych jest wyższa u kobiet niż u mężczyzn i, według danych WHO i kliniki Mayo, mogą one pojawić się w dzieciństwie lub w okresie dojrzewania i utrzymywać się w dorosłym życiu.
Ryzyko wzrasta po traumatycznych wydarzeniach, ciągłym narażeniu na stres, dziedziczności lub niektórych chorobach. Według szacunków WHO tylko co czwarta osoba cierpiąca na to zaburzenie otrzymuje leczenie z powodu braku świadomości i piętna społecznego z nim związanego.
Objawy lęku
Wśród najczęstszych objawów fizycznych związanych z lękiem, Harvard Health Publishing i Mayo Clinic wyróżniają bóle głowy, nudności, zaburzenia żołądkowe, bóle mięśni i uczucie napięcia. Mogą również wystąpić kołatanie serca, duszności, drżenie i pocenie się, nawet bez ustalonej przyczyny medycznej.
„W stanie stresu lub niepokoju mogą wystąpić takie objawy, jak bóle głowy, nudności lub bóle mięśni, nawet jeśli nie ma widocznej przyczyny fizycznej” — zauważa wydawnictwo Harvard Health Publishing . Objawy te są związane z aktywacją autonomicznego układu nerwowego, który odpowiada za regulację funkcji życiowych, takich jak częstość akcji serca i oddychanie.
Według danych Narodowego Instytutu Zdrowia Psychicznego (NIMH), Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i kliniki Mayo, na poziomie emocjonalnym i behawioralnym lęk powoduje nadmierne niepokój, silny strach, drażliwość i trudności z koncentracją uwagi. Ludzie mogą doświadczać epizodów bezsenności, zmian apetytu i rozwijać zachowania unikowe w stosunku do miejsc lub sytuacji, które postrzegają jako zagrażające, co wpływa na ich życie społeczne, rodzinne, edukacyjne lub zawodowe.
WHO ostrzega, że takie unikanie może znacznie pogorszyć stan tych obszarów, a klinika Mayo wskazuje, że objawy mogą utrzymywać się przez kilka miesięcy i ograniczać codzienne czynności.
Błędne koło objawów fizycznych
Wydawnictwo Harvard Health Publishing ostrzega przed „błędnym kołem”, które powstaje, gdy uwaga skupia się na objawach fizycznych: zjawisko to nasila niepokój, a co za tym idzie, lęk. W ten sposób dyskomfort może się nasilać, utrudniając codzienne czynności i utrudniając rozpoznanie problemu jako lęku, a nie choroby fizycznej.
Według danych kliniki Mayo i WHO niepokój może pogłębiać istniejące już schorzenia, takie jak zaburzenia sercowo-naczyniowe lub trawienne, a niektóre objawy fizyczne mogą być pierwszym objawem zaburzeń medycznych. Ciągły niepokój wpływa na takie parametry, jak ciśnienie krwi, nawyki żywieniowe i układ odpornościowy.
Niektóre choroby lub leki mogą wywoływać lub nasilać ataki lęku. Niezwykle ważne jest wykluczenie przyczyn medycznych, jeśli objawy utrzymują się lub nie ustępują po zastosowaniu metod relaksacyjnych.
Skutki zaburzeń lękowych wykraczają poza zdrowie psychiczne. WHO i klinika Mayo ostrzegają, że zwiększają one ryzyko wystąpienia depresji, zaburzeń związanych z używaniem substancji psychoaktywnych, a także samookaleczeń i myśli samobójczych. Związki te podkreślają znaczenie holistycznego podejścia do leczenia zaburzeń lękowych.
Strategie wykrywania i leczenia zaburzeń lękowych
Aby wykryć możliwe zaburzenia lękowe, wydawnictwo Harvard Health Publishing i Narodowy Instytut Zdrowia Psychicznego zalecają przeprowadzenie samooceny w celu ustalenia, czy objawy pojawiają się po stresujących sytuacjach i czy towarzyszy im napięcie mięśniowe lub bezsenność.
Aby zmniejszyć intensywność objawów, zaleca się stosowanie metod relaksacyjnych, takich jak głębokie oddychanie , regularne ćwiczenia fizyczne i zajęcia rozpraszające uwagę, w tym prace ręczne lub spacery.
Jeśli dyskomfort utrudnia codzienne życie lub nie ustępuje, Narodowy Instytut Zdrowia Psychicznego zaleca skontaktowanie się ze specjalistami, którzy mogą zalecić takie metody leczenia, jak psychoterapia, zwłaszcza terapia poznawczo-behawioralna, lub określone leki na receptę.
Rozpoznanie objawów lęku i podjęcie odpowiednich działań pozwala zadbać o swoje zdrowie i uzyskać specjalistyczną pomoc, zanim jego skutki poważnie pogorszą samopoczucie.
