W wyniku kompleksowej międzynarodowej analizy zidentyfikowano dziesiątki czynników dziedzicznych związanych z rozwojem uporczywego strachu i niepokoju. Uzyskane dane otwierają drogę do bardziej precyzyjnych podejść medycznych.
Spis treści
Każdego roku miliony ludzi zmagają się z niewidzialnym wrogiem, który zakłóca ich codzienne życie. Ataki paniki, ciągły niepokój lub lęk przed określonymi sytuacjami w pewnym momencie życia dotykają co czwartego dorosłego. Teraz międzynarodowe badania wykazały, że zaburzenia lękowe mają wiele różnych przyczyn genetycznych i nie zależą od jednego „genu lęku”, jak uważano przez dziesięciolecia.
W badaniu opublikowanym w czasopiśmie Nature Genetics i przeprowadzonym pod kierownictwem Uniwersytetu Teksańskiego A&M , Królewskiego Kolegium w Londynie i Uniwersytetu w Würzburgu , przeanalizowano materiał genetyczny ponad 120 000 osób z rozpoznaniem tego zaburzenia i porównano go z danymi prawie 730 000 osób, które nie miały w wywiadzie zaburzeń lękowych.
Zamiast znaleźć jednego winowajcę, naukowcy zidentyfikowali 58 wariantów genetycznych rozmieszczonych w całym genomie. Każdy z nich ma niewielki wpływ na ryzyko rozwoju lęku, co przypomina prawidłowość obserwowaną w przypadku innych zaburzeń psychicznych, takich jak depresja. Jak wyjaśniła profesor Talia Eli z Royal College of London: „W czasach, gdy lęk wśród młodzieży rośnie, niezwykle ważne jest zrozumienie, co sprawia, że niektórzy ludzie są biologicznie podatni. Mam nadzieję, że z czasem takie dane pomogą zidentyfikować osoby najbardziej narażone, abyśmy mogli interweniować wcześniej”.
Analiza wykazała również, że zaburzenia lękowe mają wspólne podstawy genetyczne z innymi problemami zdrowia psychicznego, w tym depresją, neurotyzmem i zespołem stresu pourazowego, co może wyjaśniać, dlaczego często występują one razem. Ta genetyczna zbieżność sugeruje istnienie wspólnych mechanizmów biologicznych wpływających na różne stany psychiczne.
Rola genów i szlaków biologicznych
Jedno z najbardziej przekonujących kierunków badań przeprowadzonych przez międzynarodową grupę naukowców wskazuje na geny biorące udział w przekazywaniu sygnałów GABA-ergicznych — systemie mającym fundamentalne znaczenie dla regulacji aktywności mózgu. GABA jest kluczową cząsteczką w hamowaniu neuronalnym i jest już celem działania kilku leków przeciwlękowych stosowanych obecnie.
„Badanie to dostarcza dowodów na rolę nieznanych wcześniej szlaków molekularnych w powstawaniu lęku, wykraczających poza sygnalizację GABA-ergiczną” — wyjaśnił profesor Jürgen Dekkert z Uniwersytetu w Würzburgu. „Wyniki te stanowią podstawę dla przyszłych badań na hodowlach komórkowych, modelach zwierzęcych, a także na ludziach”.
Chociaż odkrycie wariantów genetycznych związanych z lękiem stanowi znaczący krok naprzód, autorzy badania ostrzegają, że testy genetyczne nie są jeszcze użytecznym narzędziem do diagnozowania tych zaburzeń . Informacje genetyczne, twierdzą, powinny być traktowane jedynie jako jeden z elementów w dziedzinie badań, która łączy czynniki biologiczne, psychologiczne i społeczne. Zgodnie z oficjalnym oświadczeniem Królewskiego Kolegium w Londynie , identyfikacja zaangażowanych genów i szlaków biologicznych może doprowadzić do opracowania bardziej spersonalizowanych i skutecznych metod leczenia w przyszłości.
Badania rozpoczęte w 2017 roku na Uniwersytecie w Würzburgu i częściowo finansowane przez Niemiecką Fundację Badawczą oraz Federalne Ministerstwo Edukacji i Nauki Niemiec doprowadziły do powstania międzynarodowej sieci ekspertów w dziedzinie psychiatrii, neuronauki i psychologii. Według rektora Uniwersytetu w Würzburgu Paula Pauliego „badania nad zaburzeniami lękowymi są przykładem tego, jak współpraca międzydyscyplinarna przyczynia się do osiągania wysokich wyników na różnych poziomach”.
Zakres analizy genetycznej
Aby przeprowadzić te badania, międzynarodowa grupa wykorzystała dane z 36 niezależnych próbek, co pozwoliło na przeprowadzenie szeroko zakrojonego porównania wariantów genetycznych występujących u pacjentów i grupy kontrolnej. W próbie znalazło się ponad 120 000 osób pochodzenia europejskiego z rozpoznaniem zaburzeń lękowych i prawie 730 000 osób bez takiego rozpoznania .
„Zaburzenia lękowe i ich przyczyny genetyczne są znacznie mniej zbadane niż inne choroby psychiczne, dlatego ta praca znacznie poszerza dostępną wiedzę” — powiedział profesor John Hettema z Uniwersytetu Teksańskiego A&M.
Odkrycie 58 wariantów genetycznych i zaangażowanie nowych szlaków biologicznych otwiera drzwi do głębszych badań, które mogą zmienić podejście terapeutyczne do leczenia zaburzeń lękowych. Grupa badawcza podkreśla, że połączenie tych wyników z badaniami na modelach komórkowych, zwierzęcych i ludzkich pozwoli lepiej zrozumieć neurobiologię zaburzeń lękowych i ostatecznie opracować bardziej precyzyjne strategie leczenia.
