Prawie dwie trzecie osób boryka się z problemami emocjonalnymi, nie szukając profesjonalnej pomocy z powodu uprzedzeń i presji społecznej.
Według prognoz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) za niecałe dziesięć lat co szósta osoba na świecie będzie miała ponad 60 lat, co radykalnie zmieni globalną strukturę demograficzną. Według najnowszych raportów WHO i Programu działań na rzecz wyeliminowania luki w zakresie zdrowia psychicznego ( mhGAP ) scenariusz ten wzmacnia potrzebę polityki rządowej ukierunkowanej na poprawę zdrowia psychicznego osób starszych.
WHO podkreśla, że zaburzenia psychiczne i neurologiczne, w tym depresja i lęk, są jednymi z głównych przyczyn niepełnosprawności osób powyżej 60. roku życia. Wiele osób starszych boryka się z tymi problemami w warunkach izolacji społecznej, braku wsparcia i ciągłego stresu. Stany te nie tylko wpływają na jakość ich życia, ale także ograniczają ich autonomię i aktywny udział w życiu społecznym.
Według danych mhGAP , w skali globalnej 14% całkowitego obciążenia chorobami przypada na zaburzenia psychiczne, neurologiczne i związane z używaniem substancji psychoaktywnych.
Większość osób cierpiących na takie schorzenia, zwłaszcza w krajach o niskim i średnim dochodzie, nie otrzymuje odpowiedniego leczenia ani dostępu do specjalistycznych usług. Nawet w regionach o rozwiniętych systemach opieki zdrowotnej, takich jak Europa, osoby starsze nadal borykają się z trudnościami w uzyskaniu niezbędnej pomocy medycznej.
Sytuacja w Europie wyraźnie pokazuje tę rzeczywistość, zwłaszcza wśród kobiet powyżej 50. roku życia. Duże badanie przeprowadzone w Wielkiej Brytanii, do którego odwołuje się The Guardian i które zostało przeprowadzone przez Brytyjskie Stowarzyszenie Doradztwa i Psychoterapii (BACP), pokazuje, że prawie dwie trzecie kobiet w tej grupie boryka się z problemami zdrowia psychicznego, głównie związanymi z menopauzą, żałobą, zmianami rodzinnymi i trudnościami finansowymi.
Ankieta przeprowadzona wśród 2000 kobiet w tej grupie wiekowej wykazała, że zmęczenie, wahania nastroju i problemy ze snem są częstymi objawami.
W wielu przypadkach pojawiają się również problemy z koncentracją lub epizody splątania psychicznego. 58% uczestników badania stwierdziło, że czuje się bardziej niespokojnych i przygnębionych w sytuacjach, które wcześniej nie stanowiły dla nich trudności.
Lisa Morrison, dyrektor ds. standardów zawodowych i badań w BACP (Brytyjskim Stowarzyszeniu Psychoterapeutów i Doradców), wyjaśniła, że „menopauza, inne zmiany fizyczne, rozpad związku i „syndrom pustego gniazda” – wszystko to razem wpływa na dobrostan psychiczny w średnim wieku”.
Dodała, że dla wielu kobiet te trudności mają „destrukcyjny wpływ na ich codzienne życie”. Wśród najczęściej wymienianych przyczyn znalazły się zmiany hormonalne, ciężar nowych obowiązków, takich jak opieka nad starszymi krewnymi lub opuszczenie domu przez dzieci, a także konsekwencje rozstania.
Wyniki badania ujawniają również niepokojącą tendencję: prawie 90% kobiet doświadczających objawów nie szuka profesjonalnej pomocy, co potwierdza skalę tak zwanej „epidemii milczenia” w odniesieniu do zdrowia psychicznego w średnim wieku.
Wśród głównych powodów odmowy szukania pomocy są obawa przed byciem ciężarem, potrzeba okazywania siły lub przekonanie, że nikt nie zrozumie ich problemów.
Janet Lindsay, dyrektor wykonawczy organizacji Wellbeing of Women, podkreśla, że „zmiany hormonalne w okresie menopauzy mogą mieć znaczący wpływ na zdrowie psychiczne”. Zauważa również, że istnieje „kultura zaprzeczania”, która sprawia, że wiele kobiet milczy na temat swoich trudności, wzmacniając w ten sposób piętno i brak otwartej dyskusji na te tematy.
Jak donosi The Guardian, te bariery kulturowe i społeczne utrudniają wielu starszym kobietom dostęp do profesjonalnej pomocy. Skłonność do milczenia lub cierpienia w milczeniu powoduje, że wiele objawów, takich jak niepokój, zły nastrój lub drażliwość, pozostaje bez leczenia, pomimo tego, jak głęboki wpływ mogą one mieć na codzienne życie i ogólne samopoczucie.
W tym kontekście Brytyjskie Stowarzyszenie Psychoterapeutów i Psychoterapeutów (BACP) rozpoczęło kampanie mające na celu zwiększenie świadomości na temat szkodliwości kultury milczenia i zachęcenie kobiet w średnim wieku do rozważenia możliwości uzyskania wsparcia, takiego jak terapia. Tymczasem WHO poprzez mhGAP podkreśla pilną potrzebę zwiększenia dostępu do pomocy psychospołecznej i medycznej, potwierdzając, że przy odpowiednim wsparciu powrót do zdrowia jest możliwy nawet w niekorzystnych warunkach.
W perspektywie roku 2030 WHO i agencje europejskie nalegają, aby rządy wzmocniły usługi w zakresie zdrowia psychicznego i politykę publiczną, zwłaszcza w odniesieniu do osób starszych, zwracając uwagę na kwestie równości i równości płci. Zalecają one stworzenie warunków sprzyjających dialogowi i umożliwiających wczesne wykrywanie problemów emocjonalnych, a także promowanie aktywnego udziału osób starszych w życiu społecznym.
W obliczu takich czynników, jak starzenie się, brak wsparcia i zmiany życiowe, wiele kobiet powyżej 50. roku życia zdaje sobie sprawę, że codzienne wymagania w połączeniu z nowymi trudnościami mogą przekraczać ich możliwości reagowania w przypadku braku wsparcia, co ma poważny wpływ na ich zdrowie psychiczne .
