Grupa naukowców z University College London przeanalizowała zachowania ponad 5000 uczestników, którzy wykonywali zadania związane z podejmowaniem decyzji online i w laboratorium. Odkryli oni prawidłowość w funkcjonowaniu mózgu, która wyjaśnia tę trudność.
Spis treści
Nawet tak trywialna decyzja, jak wybór śniadania, może stać się niekończącym się dylematem dla tych, którzy czują, że nigdy nie mają wystarczających informacji, aby być pewnym. Za tą pozorną prostotą kryje się jeden z najlepiej zbadanych mechanizmów w naukach behawioralnych: chroniczna niezdecydowanie związana z zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi.
Międzynarodowa grupa naukowców pod kierownictwem Magdaleny del Rio właśnie odkryła psychologiczny błąd poznawczy leżący u podstaw tego zjawiska, o czym informuje czasopismo Nature Human Behaviour . Główny wniosek: osoby z objawami obsesyjno-kompulsywnymi mają tendencję do niedoceniania znaczenia najnowszych informacji przy podejmowaniu decyzji, co prowadzi do gromadzenia nadmiernej ilości danych i zmniejszenia pewności co do dokonanego wyboru.
Badanie przeprowadzone przez naukowców z University College London śledziło, w jaki sposób tysiące ludzi integrują nowe informacje z procesem podejmowania decyzji w warunkach niepewności. Zespół opracował zadanie, w którym ponad 5200 ochotników musiało wybrać jedną z dwóch opcji po zapoznaniu się z dowolną ilością informacji. Wynik był oczywisty: większość uczestników przywiązywała większą wagę do nowych danych — zjawisko znane jako „efekt nowości” — przy podejmowaniu decyzji .
„Wykazaliśmy, że integracja informacji wykazuje silny efekt nowości, gdy nowsze informacje mają znacznie większy wpływ na podejmowanie decyzji i moment ich podejmowania niż starsze informacje” — wyjaśnili del Rio i jego współpracownicy w oryginalnym artykule. Zjawiska tego nie można wyjaśnić zapominaniem, ponieważ wszystkie informacje pozostawały widoczne przez cały czas trwania eksperymentu.
Natrętne myśli, niezdecydowanie i nadmiar informacji
Badanie wykazało, że ta stronniczość oparta na ostatnich wydarzeniach jest nierównomiernie rozłożona w populacji. Osoby z wysokim poziomem objawów obsesyjno-kompulsywnych wykazują wyraźną tendencję do gromadzenia coraz większej ilości informacji przed podjęciem decyzji, bez poprawy dokładności swoich odpowiedzi. Według naukowców: „Uczestnicy z wyższym poziomem objawów obsesyjno-kompulsywnych gromadzili więcej dowodów przed podjęciem decyzji, ale nie spowodowało to żadnych zmian w dokładności tych decyzji”.
Zgodnie z zastosowanymi modelami statystycznymi kluczową kwestią jest to, jaką wagę osoby te przywiązują do najbardziej aktualnych informacji : „Objawy obsesyjno-kompulsywne były związane ze zmniejszeniem wagi przypisywanej wcześniejszym dowodom, a zwłaszcza z aktualizacją wiarygodności dowodów przy podejmowaniu decyzji dotyczących wyboru” – wyjaśniają autorzy w artykule. Dodają, że zmiana ta ma również wpływ na subiektywną pewność osób dotkniętych tym zaburzeniem.
Mniej pewności, więcej wątpliwości
Badanie wykazało, że osoby z wysokim poziomem objawów zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (OCD) zgłaszają mniejszą pewność co do swoich decyzji . Analiza pokazuje, że ta niższa pewność wynika częściowo z mniejszego zainteresowania nowo uzyskanymi informacjami. „Oznacza to, że spektrum obsesyjno-kompulsywne wiąże się nie tylko z tendencją do niepewnego gromadzenia informacji, ale także z brakiem pewności siebie” – podsumowali naukowcy.
Zjawisko to nie ogranicza się do pacjentów z rozpoznaniem zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych. Eksperymenty laboratoryjne, w których uczestniczyły osoby z zaburzeniami lękowymi uogólnionymi ( GTR ) oraz grupa kontrolna bez patologii, potwierdziły, że osłabiona integracja ostatnich danych obserwowana jest w różnych stanach klinicznych, a także w ogólnej populacji .
„Waga nowych informacji ponownie jest głównym czynnikiem decydującym o zaprzestaniu poszukiwania informacji” — poinformował zespół del Rio . Zgodnie z zastosowaną skalą kliniczną efekt ten jest bardziej wyraźny u osób cierpiących na stany obsesyjne niż u osób cierpiących na zaburzenia kompulsywne.
Niezdecydowany mózg: sygnały w korze środkowo-czołowej
Aby zrozumieć neurofizjologiczną korelację tego procesu, autorzy wykorzystali magnetoencefalografię (MEG) . Analiza wykazała sygnał neuronowy związany z integracją najnowszych informacji, zlokalizowany w środkowo-czołowych obszarach mózgu. U osób z wyraźnymi objawami obsesyjno-kompulsywnymi sygnał ten jest osłabiony, co wskazuje na zaburzenia przetwarzania najnowszych danych podczas podejmowania decyzji .
„U uczestników z wyraźnymi objawami obsesyjno-kompulsywnymi zaobserwowano osłabienie wyobrażeń o aktualizacji dowodów, przy czym osłabienie to było szczególnie widoczne w obszarach środkowo-czołowych, co pozwala przypuszczać, że obserwowana niezdecydowanie może być spowodowana zmienionym procesem przetwarzania informacji” — wyjaśniła grupa naukowców.
Badanie sugeruje, że efekt świeżości i jego osłabienie mogą służyć jako potencjalne behawioralne i neuronalne biomarkery patologicznej niezdecydowania . Zdaniem autorów zjawisko to może występować w różnym stopniu w ramach spektrum obsesyjno-kompulsywnego oraz w przypadku innych zaburzeń lękowych. Dane te otwierają możliwości dla nowych behawioralnych i neurokognitywnych strategii interwencji dla osób cierpiących na chroniczną niezdecydowanie.
